Tai biến khi khí hậu quá nóng

76

Bây giờ là mùa Hè, khí hậu tại Orange County đã lến tới gần 90 độ F và Riverside County đã lên tới gần 100 độ F. Vào những ngày sắp tới, nhiệt độ còn gia tăng hơn nữa.

Để đề phòng bị trúng nắng và nóng, hoặc để nhận ra những người thân của mình bị chứng “tai biến do khí hậu quá nóng,” còn gọi là “sun stroke,” có thể làm nguy hiểm tới tính mạng, cần phải biết cách phòng ngừa.

Khi bị tai biến do sức nóng thân nhiệt của chúng ta lên cao hơn 104 độ F (tương đương với 40 độ C) lâu nhiều tiếng đồng hồ, có thể làm tổn thương các tế bào, đưa tới sự suy yếu lục phủ ngũ tạng.

Thận là một tạng rất quan trong Y Khoa Đông Phương. Khi thân nhiệt lên cao ảnh hưởng tới các tế bào, làm tế báo bị suy yếu hay hủy hoại gây ra nhiều độc chất đưa xuống thận và bắt thận phải làm việc quá sức, có thể gây tổn thương tới thận.

Sức nóng còn có thể làm tổn thương tới các bắp thịt và nhất là tạng tâm là một tạng do toàn bắp thịt cấu tạo, nên cũng là một tạng dễ bị thụ bệnh. Hơn nữa, tâm thuộc hành hỏa, khi nhiệt ở ngoài gia tăng sẽ làm tâm hỏa gia tăng và làm nhịp tim đập nhanh hơn, dễ bị hồi hộp, mệt mỏi…

Vì sức nóng mùa Hè đã làm tổn thương khí huyết, gây ra vô cùng mệt mỏi, nhất là những người già không còn khả năng chống lại, có thể bị say xẩm hay ngất xỉu.

Ta có thể chia ra hai loại tai biến do sức nóng: Kiệt sức do sức nóng, và tai biến trầm trọng do sức nóng.

Kiệt sức khi khí hậu quá nóng 

Trong trường hợp nhẹ, có triệu chứng nhức đầu, ra nhiều mồ hôi, da nóng, thở gấp, hổn hển, lưỡi khô, đỏ, khát nước, ăn không ngon, buồn nôn, ói mửa, hồi hộp. Mạch phù đại và sác.

Thường xảy ra cho những người lớn tuổi, nhất là quý vị đang ở những vùng lạnh, khí hậu mát mẻ, đi du lịch qua những vùng nóng, dù sức khỏe bình thường, chúng ta cũng phải lưu tâm, đừng để cho thiếu nước. Hay đi dưới sức nóng nhiều giờ ngắm thắng cảnh, vì ham vui, gắng đi xem cho hết, không để ý đến nghỉ ngơi và uống nhiều nước.

Vì những người lớn tuổi không dễ điều hòa thân nhiệt bằng cách ra mồ hôi, nên nhiệt độ càng gia tăng thêm, có thể đưa tới ngất xỉu đột ngột. Những người bị bệnh mãn tính, hay cơ thể bị suy yếu sẵn, cần phải lưu tâm đến sức nóng.

Chúng ta phải làm gì trong trường hợp này?

Nếu bị kiệt sức do sức nóng có thể giúp cho thuyên giảm trong vài giờ, bằng cách, cho người bệnh được nghỉ ngơi trong chỗ mát, cho uống thêm nước lạnh và dùng thêm muối.

Ngoài ra có thể châm cứu, dùng những huyệt trên đường kinh đốc mạch, đại trường và bàng quang để thanh nhiệt, làm cho nhiệt độ thân nhiệt giảm xuống và có thể dùng biệt huyệt để làm giảm khát nước và khô miệng.

Sau đó có thể dùng thuốc đề tăng cường lại sức khỏe.

Bài thuốc Thập Toàn Đại Bổ 1-Xuyên khung 9 grs 2-Đương quy 9 grs 3-Bạch thược 9 grs 4-Thục địa 12 grs 5-Sâm Hoa Kỳ 9 grs 6-Phục linh 9 grs 7-Bạch truật 9 grs 8-Cam thảo 6 grs 9-Hoàng kỳ 9 grs 10-Quế bì 6 grs

-Xuyên khung, đương quy, bạch thược, thục địa: Bổ huyết, thanh huyết và hoạt huyết.

-Sâm Hoa Kỳ, phục linh, bạch truật, cam thảo: Bổ tì khí và thận khí, gia tăng chức năng tiêu hóa và sinh lực.

-Hoàng kỳ, quế bì: Bồ phế, thân khí và giữ thân nhiệt điều hòa.

Tai biến trầm trọng khi khí hậu quá nóng 

Trong trường hợp này có triệu chứng: Nhức đầu, khát nước, thở gấp, ra nhiều mồ hôi, bắp thịt co thắt và sau đó bị mê sảng và làm kinh. Mạch trầm và hữu lực.

Thường xảy ra cho những người làm việc nặng nhọc ở ngoài nắng, hay những trung tâm huấn luyện như quân trường, chúng ta thường thấy trường hợp này xảy ra. Lúc này thân nhiệt của bệnh nhân lên cao tới 104 độ F, da bệnh nhân khô và nóng.

Chúng ta phải làm gì trong trường hợp này?

Hãy mang bệnh nhân tới ngay chỗ mát vào trong nhà có máy lạnh càng tốt, cởi bớt quần áo, chườm nước đá hay nước lạnh cho bệnh nhân và cần phải đi cứu cấp càng sớm càng tốt, vì trong bệnh viện có đầy đủ máy móc để theo dõi thân nhiệt và có dụng cụ giúp cho bệnh nhân thở, để nhiệt độ xuống bình thường.

Chúng ta có thể dùng châm cứu để làm giảm thân nhiệt và dùng huyệt nhân trung để giúp bệnh nhân tỉnh lại một cách nhanh chóng.

Xoa bóp, kích thích lên thân thể, tát vào má, giật tóc mai, đắp khăn lạnh lên trán. Nếu có điều kiện cho ngửi dấm.

Sau khi trở lại, chúng ta cũng có thể cứu huyệt Quan Nguyện và khi về nhà có thể  dùng thang thuốc Thập Toàn Đại Bổ ở trên để giúp cho bệnh nhân trở lại bình thường.

Làm thế nào để đề phòng tai biến vì nóng?

Nên mặc quần áo rộng rãi, uống nhiều nước dù không khát cũng uống, nên ngồi trong bóng mát và có thể tắm nhiều lần trong ngày, cần mở máy điều hòa không khí.

Những công nhân phải làm việc ngoài trời nóng, hay những khóa sinh trong những trung tâm huấn luyện dù uống nước nhiều, nhưng nếu không ăn đủ chất muối cũng có thể bị đau nhức bắp thịt hay vọp bẻ do mồ hôi ra quá nhiều và mất chất muối.

Nếu chúng ta không thích uống nước muối hay không có thì giờ uống nước muối thì có thể ngậm ô mai mặn và chua trong khi tham dự khóa huấn luyện dưới trời nóng cũng giúp tránh được ngất xỉu. Chúng ta cần nghỉ ngơi và xoa bóp bắp thịt là có thể bình phục. (Bác Sĩ Đặng Trần Hào)