Người Mỹ sở hữu 42% vũ khí dân dụng trên toàn thế giới

394

Số người chết trong các vụ xả súng hàng loạt ngày càng tăng. Từ vụ trường học ở Newtown với số người thiệt mạng là 26 người năm 2012, đến Virginia Tech năm 2007 với 32 người chết. Vụ quán bar Orlando năm 2016 nâng con số tử vong lên 49, và nay là vụ xả súng thảm khốc nhất tại Las Vegas với 59 người chết.

Sau một chuỗi sự cố, dấy lên các câu hỏi về tỷ lệ sở hữu súng, sự tiếp cận dễ dàng, số người chết, cần phải làm gì. Mặc dù việc so sánh hai quốc gia với nhau thường khập khiễng, nhưng chúng ta hãy nhìn qua các số liệu của Mỹ và các nước khác về vấn đề sở hữu vũ khí dân dụng.

Súng là đa số

Theo cuộc khảo sát của Small Arms, một nhóm nghiên cứu có trụ sở ở Geneva, ước tính tỷ lệ sở hữu súng của người dân Mỹ ở mức 90 vũ khí trên 100 người, trong khi con số này dưới một trên 100 người ở các nước như Nam Hàn và Ghana.

Yemen, quốc gia đứng thứ hai với tỷ lệ 55 vũ khí trên 100 người. Nước là một trong những quốc gia nghèo nhất khối Ả Rập và đang có chiến tranh. Người Mỹ sở hữu khoảng 42% tổng số 650 triệu vũ khí dân dụng trên toàn thế giới, theo số liệu từ Small Arms.

Các vụ thảm sát
Theo nghiên cứu của David Hemenway, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kiểm soát Chấn thương của Harvard, nước Mỹ có nhiều ca tử vong do súng hơn bất kỳ quốc gia có thu nhập cao nào trên thế giới. Ông Hemenway phát hiện ra rằng số người chết vì các vụ giết người liên quan đến súng ở Mỹ cao gấp 25 lần so với các quốc gia có thu nhập cao khác như Úc, Pháp và Phần Lan. Những người trong độ tuổi từ 15 đến 24, tỉ lệ giết người bằng súng cao gấp 49 lần. Ước tính có khoảng 300 người bị bắn mỗi ngày ở Mỹ và 100 người chết do trúng đạn trong các vụ giết người, tự tử hoặc tai nạn, theo số liệu từ ông Hemenway.

Trong khối Liên minh Châu Âu, với dân số khoảng 740 triệu người – hơn gấp hai lần dân số Mỹ – trung bình chỉ có 18 người chết mỗi ngày vì các vết thương do súng gây ra, 75% trong đó là do tự tử, nguồn từ Tổ chức nghiên cứu Flemish Peace Institute.

Khảo sát của Small Arms còn cho thấy từ năm 2010 đến 2015, Mỹ có trung bình 8,592 vụ giết người bằng súng mỗi năm – Gấp năm lần nước láng giềng Canada.

Con số về những vụ thảm sát

Mỹ có nhiều vụ xả súng giết người hàng loạt hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, theo một nghiên cứu vào năm ngoái do giáo sư Adam Lankford thuộc trường Đại học Alabama thực hiện. Một vụ xả súng giết người hàng loạt định nghĩa là khi liên quan đến 4 người hoặc hơn. Lankford nghiên cứu về xả súng hàng loạt ở 171 quốc gia và phát hiện một phần ba số vụ từ năm 1966 đến 2012 trên toàn thế giới xảy ra ở Mỹ. Theo tờ Gun Violence Archive, một công cụ trực tuyến, năm 2016 ở Mỹ có đến 383 vụ xả súng hàng loạt, năm trước đó là 333 vụ.

Đến thời điểm này của năm 2017, đã có đến 273 vụ.

Trong nghiên cứu của mình, Lankford phát hiện có sự tương quan giữa số lượng người sở hữu súng với số vụ xả súng hàng loạt. Trong vòng 24 giờ qua, có khoảng 30 vụ bắn súng trên toàn nước Mỹ, theo Gun Violence Archive.

Luật Úc

Hai thập kỷ trước, một tay súng đã giết chết 35 người bằng một vũ khí bán tự động tại địa điểm du lịch nổi tiếng ở Tasmania. Sau đó, chính phủ Úc đã công bố những cải cách sâu rộng đối với luật súng quốc gia. Dân thường không còn được sở hữu vũ khí bắn liên thanh, các quyền sở hữu bị thắt chặt, liên bang đưa ra hai chương trình mua lại súng, giúp loại bỏ vũ khí khỏi đường phố Úc.

Những kiểm soát chặt chẽ này rất hiệu quả. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Sydney công bố một nghiên cứu vào tháng sáu năm ngoái, họ cho biết không có một vụ thảm sát bằng súng nào xảy ra trong vòng 20 năm qua. Theo Simon Chapman, một trong những người dẫn dắt cuộc nghiên cứu, cho biết trong vòng 18 năm trước vụ xả súng ở Tasmania, nước Úc có đến 13 vụ giết người hàng loạt bằng súng, số người thiệt mạng là 104.

Số lượng vũ khí do tư nhân sở hữu giảm đều. Theo GunPolicy.org – một công cụ nghiên cứu về súng của Đại học Sydney – năm 1994, 16% gia đình Úc sở hữu súng. Năm 2005, con số này giảm xuống 6.2%.

Phát biểu về vụ xả súng tại Las Vegas, Tổng thống Trump nói rằng: “Chúng ta sẽ nói chuyện về luật súng trong thời gian tới.” Đầu năm nay, ông Trump đã trách chính quyền Obama làm khó những người mắc bệnh tâm thần trong việc mua súng.